De muziekzaal van Amicitia vulde zich met zo’n 100 bezoekers waarvan minstens de helft zich had aangemeld via de NVWK. Het was de eerste keer dat de NVWK een verkiezingsdebat organiseerde onder het motto “natuurlijk stemmen!” Het doel van de avond was om de lokale politici kleur te laten bekennen op onderwerpen die van belang zijn in de gemeentepolitiek en raken aan natuur. Het debat werd gevoerd in 4 rondes. Iedere ronde startte met drie stellingen waarbij de politici werden uitgedaagd om te kiezen tussen een blauwe en een oranje aanpak. Daarna werden de stellingen met 5 dan wel 4 partijen besproken.

Ronde 1 : Klimaat en duurzaamheid (CDA, D66, Pro-K, VGBK, VVD)
De verbeterde milieu straat 2.0 is net klaar, maar vrijwel alle aanwezige partijen willen doorgroeien naar een kringloopstation waar het in de kern niet draait om afval maar om nieuwe grondstoffen. Er was wel verdeeldheid over de noodzaak van een kringloopwinkel als onderdeel van dit kringloopstation gecombineerd met nascheiding (pro-Krimpenerwaard, D66) versus samenwerking met bestaande kringloop winkels (CDA, VGBK, VVD).
De energietransitie dreigt vast te lopen op netcongestie. Alle partijen zijn het erover eens dat er een rol is voor de gemeente om netcongestie aan te pakken met lokale energienetwerken en wijkbatterijen. Alleen de VVD denkt dat er een verantwoordelijkheid ligt bij inwoners om te besparen bv door te isoleren.
Klimaatadaptatie vraagt om het vergroenen van de omgeving. D66, Pro-Krimpenerwaard en de VGBK vinden dit een noodzaak voor een goed leefklimaat : minder tegels, 10% meer bomen, water opvangen en dit combineren met natuur in de wijk is een win-win situatie. CDA en VVD stellen bouwen van betaalbare woningen voorop en willen dat niet laten vertragen door extra voorwaarden te stellen.

Ronde 2 : Biodiversiteit (CU, GL/PvdA, leefbaar, SGP)
Voor biodiversiteit is ook het bestrijden van exoten, specifiek van de Amerikaanse rivierkreeft, van groot belang. De partijen zeggen dat de gemeente zich maximaal moet inspannen, maar wat houdt dat in? De SGP, Leefbaar Krimpenerwaard, en CU willen maximaal inzetten op lobby naar het rijk voor hulp en verandering van de regels (meer vergunningen), want het probleem is te groot voor de gemeente en de gemeentefinanciën. GL/PvdA vindt dat er geen verder uitstel van maatregelen kan zijn en dat er door de gemeente, samen met het hoogheemraadschap, moet worden gestart met de bestrijding, daar sluit ook het CDA nadrukkelijk bij aan.
Als het gaat om bescherming van de natuur heeft de gemeente een zorgplicht, maar het is de vraag of de gemeente voldoende overzicht heeft. De suggestie om een eigen ecoloog in dienst te nemen wordt afgewezen door SGP, CU en Leefbaar. Niet nog meer ambtenaren achter een bureau want er is voldoende kennis bij de agrariërs en inwoners (zoals NVWK leden) om vinger aan de pols te houden. GL/PvdA verdedigt dat een ecoloog een expert is die het veld ingaat en dat de gemeente zelf meer gegevens uit het veld (dorp en buitengebied) nodig heeft om het effect van maatregelen om natuur te stimuleren te kunnen meten.
Versterking van de natuur is ook het verbinden van de natuur vooral in bebouwd gebied. GL/PvdA wil met meer subsidie de burger verleiden om daaraan bij te dragen terwijl SGP, CU en leefbaar vinden dat er al voldoende maatregelen worden getroffen zoals het beschikbaar stellen van nestkasten, een regenton en advies van een tuinranger.
Bezoekers vroegen of de gemeente het gebruik van bestrijdingsmiddelen door agrariërs kan beperken. SGP, leefbaar en de CU vinden dat je agrariërs moet vertrouwen. Beperkt gebruik van bestrijdingsmiddelen is noodzakelijk en agrariërs willen zeker hun kostbare grond niet vergiftigen. Dit grenzeloos vertrouwen gaat GL/PvdA te ver.

Ronde 3 : gebruik van het buitengebied (CU, D66, leefbaar, VVD)
Het buitengebied van de Krimpenerwaard wordt voor veel functies geclaimd. Wat kan wel en wat kan niet? Welke kaders zou de gemeente moeten stellen voor nevenactiviteiten bij boeren? De VVD en de CU vonden dat de gemeente geen grenzen moet opleggen aan boeren. Vertrouw de boeren, ze stellen melken toch wel op de eerste plaats. Leefbaar pleitte voor de gulden middenweg : nevenactiviteiten wel begrenzen maar de invulling volledig aan de agrariers overlaten. Dat is volgens D66 precies wat kaders stellen inhoudt. D66 brengt naar voren dat landbouwgebied niet sluipenderwijs een tweede industriegebied moet kunnen worden. Het is goed voor iedereen als er samen afgesproken wordt waar de grenzen liggen.
Waar het gaat om gebruik van het buitengebied voor energie zijn de VVD en leefbaar het eens: alleen kleine windmolens op het erf van de boer, geen grote turbines, Wel zonnepanelen op daken en als dat niet voldoende is, dan ook zonnepanelen op de grond inpassen. Bij de CU was het geduld op, de gemeente roept al jaren hetzelfde en er gebeurt veel te weinig. D66 en CU vinden de energietransitie uitermate belangrijk. Daarvoor zijn volgens D66 ook windturbines bij nodig, beperkt tot 150 en niet 240 meter !
Het mooie buitengebied van de Krimpenerwaard trekt ook toeristen aan. De VVD en de CU wil geen grenzen zetten bij toerisme. Ondernemers hebben vrijheid nodig. Leefbaar pleit opnieuw voor de gulden middenweg. In stiltegebieden moet het stil blijven, maar elders moeten ondernemers de vrije hand krijgen en door de slechte bereikbaarheid van de waard zal het toch wel meevallen met de toeloop van toeristen. D66 wil grootschaliger toerisme voorkomen en vooral inzetten op fietsen en wandelen. Er was een vraag ingestuurd over het beperken van overlast door groepen motor rijders. Daar waren alle partijen het eens: verbieden kan de gemeente het niet, maar wel handhaven op geluid, waarbij leefbaar er nog even op wees dat ze om een extra BOA hebben gevraagd. D66 pleit voor het meten van geluid zodat ook op geluid kan worden beboet bij overschrijden van de grenzen
Na een geanimeerde pauze kwam het laatste onderwerp aan bod

Ronde 4 : Bouwen
De verkiezingsprogramma’s beloven verschillende scenario’s voor het bouwen van woningen, maar het bouwprogramma is al 4 jaar geleden gestart, hebben we wel een keus of is alle grond al in handen van projectontwikkelaars?
Alle partijen geven aan dat er zeker nog keus is. Er zijn 500 woningen gereed, er kunnen in de komende periode 60 woningen per jaar gerealiseerd worden door transformatie en er zijn 6 projecten gestart. CDA en SGP pleiten voor het bouwen aan de randen van iedere kern. CDA wil dan ook wel hoogbouw toepassen, SGP wil laagbouw. Ook VGBK vindt dat er aan de randen van de kernen maximaal gebouwd moet worden, ook omdat lokaties binnen de kernen vaak duurder zijn en dus tot duurdere woningen leiden. Er is in de afgelopen 4 jaar 10x zoveel grond naar natuur gegaan vergeleken met wat de gemeente nu voor bouwen wil gebruiken CDA, SGP en VGBK pleiten voor mooie groene wijken vol natuur. Als het gaat om burgerparticipatie vinden deze 3 partijen dat 18 maart het moment is om te participeren door te stemmen. Te vaak is burgerparticipatie vooral het beschermen van het eigen vergezicht waarbij het belang van weidevogelbescherming wordt misbruikt want er wordt niet gebouwd in broedgebied. Burgerparticipatie mag bouwprojecten niet vertragen.
GL/PvdA en Pro-Krimpenerwaard stonden anders in deze debatronde. Zij willen het buitengebied zoveel mogelijk ontzien door niet meer te bouwen dan nodig is voor eigen bevolking en door vooral sociale koop- en huurwoningen te bouwen. Zij willen de burger juist wel vanaf het begin mee te nemen in bouwplannen, een wens ook van D66. De SGP wil juist aan de randen bouwen om de kernen groen te houden, Pro-Krimpenerwaard stelt dat met het bouwen aan de randen er weer nieuwe randen ontstaan waar geen weidevogels zullen broeden en van alle kanten wordt het broedgebied verder ingesloten.
De vraag is of het bouwen van 4000 woningen de uitvalswegen de Krimpenerwaard niet verder belast. De voorstanders van snel bouwen (CDA, SGP, VGBK en daar sluiten ook leefbaar en VVD later bij aan) ) stellen dat er juist meer gebouwd wordt omdat bedrijven in de Krimpenerwaard mensen moeten kunnen aantrekken – nieuwe werknemers binnen onze uitbreidende economie staan op de drukste momenten niet in de files op de uitvalswegen.

Tenslotte was er de vraag waar we de partijen op af kunnen rekenen:
VVD : extra bedrijventerrein voor gepaste bedrijven in een mooie maak-industrie – en volop toeristen die van de Krimpenerwaard komen genieten
VGBK : op alle punten in het verkiezingsprogramma
SGP : Laat Leo Barth maar lopen om natuur en landbouw hand in hand te ontwikkelen
Pro-Krimpenerwaard wil flexwoningen bouwen die over een paar decennia ook weer makkelijk afgebroken kunnen worden als de bevolking naar verwachting afneemt en wil de burger aan de voorkant van beleid mee laten praten
Leefbaar Krimpenerwaard benadrukt het zoeken van de gulden middenweg tussen bouwen, economie en natuur
GL/PvdA wil vooral samen met bewoners aan een groene em sociale toekomst werken met meer biodiversiteit die gemeten wordt zodat beleid ge-evalueerd kan worden.
D66 wil ook constructief samen met andere partijen en met bewoners beleid ontwikkelen dat eerlijke, groene groei oplevert
CU wil vooral afgerekend worden op voortgang van de energietransitie – dat proces gaan ze controleren en bewaken
CDA wil afrekenen met de rivierkreeft, maar ook boeren belonen die natuurinclusief werken, en woningen bouwen

Alle deelnemende politici kregen als dank een NVWK lidmaatschap voor 2026 – inclusief het NVWK blad, De Waardvogel. Daarmee was het debat ten einde en werd er nog druk nagepraat door inwoners en politici.