Toch verplichte vogelnestjes bij nieuwbouw: een overwinning voor de natuur

De Tweede Kamer heeft onlangs een belangrijke beslissing genomen die íedereen enthousiast maakt: het wordt verplicht om nestvoorzieningen voor vogels te integreren in nieuwbouwprojecten. Een maatregel waar toch niemand tegen kan zijn! Dit besluit volgt op een oproep van verschillende partijen om natuurinclusief bouwen te bevorderen en is een belangrijke stap in de strijd voor het behoud van biodiversiteit in stedelijke gebieden.  

Waarom zijn vogelnestvoorzieningen belangrijk?
Stedelijke gebieden breiden zich in rap tempo uit, waardoor natuurlijke habitats steeds verder onder druk komen te staan. Voor veel vogelsoorten betekent dit dat hun broedplaatsen verdwijnen. Vooral soorten zoals de gierzwaluw en de huismus, die afhankelijk zijn van menselijke bebouwing voor hun nestgelegenheid, hebben te kampen met afnemende populaties. Nestvoorzieningen, zoals speciale neststenen en kasten, bieden een oplossing door vogels een veilige plek te geven om te broeden. Dit draagt niet alleen bij aan het behoud van vogelpopulaties, maar speelt ook een cruciale rol in het in stand houden van het stedelijke ecosysteem.

Het besluit van de Tweede Kamer
Het besluit om vogelnestvoorzieningen verplicht te stellen, kwam niet zonder slag of stoot. Staatssecretaris Mona Keijzer had aanvankelijk aangegeven dat dergelijke verplichtingen te veel bureaucratische lasten met zich mee zouden brengen. Echter, na druk vanuit de Tweede Kamer en sterke pleidooien van natuurorganisaties, werd Keijzer teruggefloten. Het resultaat is dat bij toekomstige nieuwbouwprojecten standaard rekening moet worden gehouden met de integratie van vogelnestplaatsen.

Wat betekent dit in de praktijk?
Vanaf nu moeten architecten en bouwbedrijven in de ontwerpfase van nieuwbouwprojecten rekening houden met de aanwezigheid van vogelnestvoorzieningen. Dit kan variëren van ingebouwde neststenen in gevels tot speciale dakpannen die dienen als schuilplaats voor vogels. Deze maatregelen zijn niet alleen effectief, maar vaak ook nauwelijks zichtbaar, waardoor ze geen afbreuk doen aan het uiterlijk van gebouwen.Daarnaast biedt het besluit kansen voor innovatie. Veel bedrijven ontwikkelen al creatieve oplossingen om gebouwen zowel functioneel als ecologisch verantwoord te maken. Denk hierbij aan groendaken die naast vogels ook insecten en kleine zoogdieren ondersteunen.

Een stap vooruit voor mens en natuur
Met dit besluit laat Nederland zien dat economische ontwikkeling en natuurbehoud hand in hand kunnen gaan. Het verplicht stellen van vogelnestvoorzieningen in nieuwbouw is een voorbeeld van hoe beleid kan bijdragen aan een betere balans tussen mens en natuur.Dit is echter slechts het begin. Er blijft werk aan de winkel om natuurinclusief bouwen verder te verankeren in ons bouwbeleid en om bewustzijn te creëren bij het bredere publiek. Samen kunnen we ervoor zorgen dat onze steden niet alleen voor mensen, maar ook voor vogels en andere diersoorten leefbaar blijven.Met deze maatregel bouwen we niet alleen huizen, maar ook een toekomst waarin mens en natuur samen floreren.

Bron: https://milieufederatie.nl/nieuws/toch-verplichte-vogelnestjes-bij-nieuwbouw-een-overwinning-voor-de-natuur/

Foto header: ringmussen in een nestkastje, foto door Anita Meelenboer

Nieuwe handleiding geeft gemeenten handvatten om burgers te beschermen tegen pesticiden

Gemeenten hebben een plicht om hun burgers te beschermen tegen de gevaren van het gebruik van bestrijdingsmiddelen én hebben daar juridische mogelijkheden toe. Natuur & Milieu en Urgenda bundelden alle juridische handvatten en plichten die gemeenten hierover hebben in een nieuwe gemeentelijke handleiding ‘Regulering Bestrijdingsmiddelen’. Deze werd vanmiddag door bezorgde burgers overhandigd aan wethouder Renate Masselink van de gemeente Westerveld. Hier belandden lelietelers en burgers al meerdere malen tegenover elkaar in de rechtbank vanwege hoog pesticidengebruik in de lelieteelt. ‘Het is tijd dat gemeenten hun burgers beter gaan beschermen tegen gevaarlijke pesticiden. Zo voorkomen ze dat burgers tegenover telers in de rechtbank belanden en kunnen ze mensen en natuur beschermen’, aldus jurist Anne de Vries van Natuur & Milieu.

Burgers maken zich steeds meer zorgen om landbouwgif, vooral de bollenteelt is in opspraak vanwege de grote hoeveelheden pesticiden die hierin worden gebruikt. Deze pesticiden worden tot ver buiten de percelen en in slaapkamers gevonden en de link met ziekten als Parkinson baart grote zorgen. Op veel plekken staan buren en telers tegenover elkaar in de rechtbank, omdat burgers zich niet beschermd voelen door hun overheid. Tevergeefs klopten zij aan bij hun gemeente, maar die wijzen vaak naar de provincie of Den Haag en de overheid komt niet in actie. ‘Dat is onterecht, want gemeenten kunnen heel veel doen om hun burgers te beschermen’, zeggen Natuur & Milieu en Urgenda.

Verantwoordelijkheid gemeenten gezonde leefomgeving

Waar provincies vooral verantwoordelijk zijn voor schoon drinkwater en herstel van natuur, zijn gemeenten verantwoordelijk voor een gezonde leefomgeving voor burgers. Het is tijd dat ze die rol gaan pakken, vinden Natuur & Milieu en Urgenda, en dat kan via de rol als bevoegd gezag en de rol als grondeigenaar. Voorbeelden van ingrijpen zijn bufferzones, middelenverboden of teeltverboden. Zo zou bijvoorbeeld niet-biologische bollenteelt kunnen worden uitgesloten. Of de pesticiden met de hoogste milieubelastingnormen worden verboden. In de rol als verpachter of verkoper van grond kan de gemeente extra eisen stellen aan milieu, gezondheid en waterkwaliteit.

Handleiding geeft handvatten

Met de handleiding geven Urgenda en Natuur & Milieu gemeenten handvatten om te werken aan een schone leefomgeving, om de zorgen van burgers weg te nemen en tegelijkertijd meer duidelijkheid te creëren voor agrariërs: ‘De tijd om naar elkaar te wijzen is klaar, het is tijd om burgers te beschermen’.

Bron nieuwsbericht: https://natuurenmilieu.nl/nieuws-artikel/nieuwe-handleiding-geeft-gemeenten-handvatten-om-burgers-te-beschermen-tegen-pesticiden/

Foto header: Huig Bouter

Week van de winterse wespen

De meeste mensen associëren wespen met de zomer. Dan kom je ook de meeste wespen tegen, maar ook in de winter zijn ze nog te vinden. Dat is wel wat moeilijker, omdat ze verstopt zitten. Je vindt sporen dat ze er zijn, maar de wespen zelf vind je niet. Het is de week van de winterse wespen.

Koninginnen

Regelmatig krijgen we de vraag waar wespen in de winter zijn. Dan moeten we het – voor sommigen – teleurstellende antwoord geven dat de meeste exemplaren al voor de winter doodgaan. Dat geldt ook voor de limonadewespen die rond je terras hangen en voor andere sociale wespen, zoals hoornaars. De werksters hebben de hele zomer hun werk gedaan en de mannetjes hebben in het najaar hun taak vervuld. In de winter zijn de wespennesten van het voorgaande seizoen uitgestorven, en ze worden in het nieuwe jaar niet opnieuw gebruikt. De enige sociale wespen die in de winter nog leven, zijn de koninginnen die in de voorafgaande zomer of het voorafgaande najaar geboren zijn. Ondanks dat de koninginnen groot en stevig gebouwd zijn, zie je ze in de winter meestal niet. Ze kruipen weg op veilige donkere plekjes, met de juiste omstandigheden om het einde van de winter te halen. Ze zijn niet actief en zitten verstopt, bijvoorbeeld achter een stuk schors of in dood hout. Aan het einde van de winter of begin van het voorjaar, wanneer de omstandigheden gunstig zijn, komen ze weer tevoorschijn. Ze starten dan een nieuw nest dat later in het jaar weer uitgroeit tot een grote kolonie.

Overwinterende sluipwespen

Wespen die je in de winter nog wel zou kunnen aantreffen, zijn diverse soorten sluipwespen. Een beperkt aantal soorten sluipwespen overwintert namelijk als volwassen dier (imago). Sommigen soorten doen dat achter schors of in vermolmd hout van staande of liggende dode bomen. Andere soorten zoeken een plekje in mos of strooisel. Weer andere sluipwepsen zijn te vinden op donkere en afgesloten plekken, zoals bunkers of grotten. De meeste van de overwinterende soorten parasiteren op nachtvlinders. Tot nu toe zijn meer dan 25 soorten sluipwespen overwinterend gevonden in Nederland en België, maar veel is nog onbekend. Populaire bomen zijn eik, populier, els, wilg en berk, maar ook andere boomsoorten worden gebruikt. Meer informatie is te vinden in een eerder bericht op Nature Today

Gallen en galwespen

Sommige wespensoorten zijn sowieso lastig te vinden, omdat ze heel klein zijn of omdat je vaker de sporen van hun aanwezigheid vindt dan de wespen zelf. Beide gelden voor galwespen. De genoemde sporen van de aanwezigheid van galwespen zijn op heel veel plekken te vinden, vaak ook in de winter. Dan gaat het uiteraard over gallen: vergroeiingen van plantendelen die ontstaan doordat galwespen (of bijvoorbeeld galmuggen of galmijten) hun eitjes samen met een stofje in de plant hebben gelegd. Als reactie daarop vormt de plant een vergroeiing, waarin de larve van de galwesp groeit en waarvan hij eet. Het bekendst zijn de knikkergallen, die groeien op zomereiken. Op zomereiken zijn nog veel meer gallen te vinden, van breed scala aan galwespen. Van egelgalwesp tot aardappelgalwesp en van ramshoorngalwesp tot ananasgalwesp. Gallen die op bladeren van loofbomen groeien, zijn in de winter uiteraard vrijwel niet te vinden. Voor het herkennen van gallen, kun je gebruikmaken van de Veldgids Plantengallen.

Jaar van de Wesp

Het jaar 2024 is uitgeroepen tot Jaar van de Wesp, om wespen positieve aandacht te geven en een grote groep mensen in contact te brengen met deze mooie dieren. We willen duidelijk maken dat wespen een interessante groep insecten is, met een grote diversiteit aan soorten, vormen, ecologie en gedrag. Speciaal voor de limonadewespen willen we ook laten zien hoe bijzonder en nuttig ze zijn en dat bestrijding van nesten lang niet altijd nodig is. Ook de soortzoeker knoopwespen is gemaakt in het kader van het Jaar van de Wesp. 

Bron; https://www.naturetoday.com/nl/nl/nature-reports/message/?msg=33182

Foto header: hoornaars door Maria Kuijf

Goed nieuws: Ooibos Krimpen aan de Lek blijft beschermd!

Rijkswaterstaat schrijft in een brief aan de Stichting Mooi Crempene van 29 oktober 2024 onder verwijzing naar de Beleidslijn grote rivieren in samenhang met de Kamerbrief Water en bodem sturend van 25 november 2022: “Dat betekent dat Rijkswaterstaat geen vergunning kan verlenen voor woningbouw op het voormalig IHC-terrein.” Rijkswaterstaat heeft besloten dat traditionele woningbouw in het rivierbed, zoals op het IHC-terrein bij Krimpen aan de Lek, niet wordt toegestaan. Hoewel drijvende woningen binnen de bestaande havens nog steeds mogelijk zijn (mits vergunningen), betekent dit dat de toekomst van het ooibos een stuk veiliger lijkt.
Van de Ontwikkelcombinatie DBL noch van de gemeente Krimpenerwaard hebben we een reactie op de brief van Rijkswaterstaat vernomen.
In Zuid-Holland zijn ooibossen zeldzaam en vormen ze een essentiële bron van biodiversiteit. Deze unieke natuurgebieden, gelegen op natte plekken langs rivieren, bieden niet alleen onderdak aan talloze zangvogels, maar vervullen ook belangrijke functies zoals CO2-opslag, luchtzuivering en waterberging.
In het rapport “De ongelooflijke rijkdom van het bos aan de rivier“ van de NVWK van april 2023 is de waarde van het ooibos gedocumenteerd, dat heeft ongetwijfeld bijgedragen aan de bescherming ervan.

Zie hier voor het bericht van Mileudefensie.

Lezing zwarte stern

Op 24 september 2024 geeft Max Ossevoort een lezing over de zwarte stern. Max is coördinator van het zwarte sternenproject bij de NVWK.

De zwarte stern is een bijzondere broedvogel. Wil je weten waarom? Kom dan op dinsdagavond 24 september naar Domus Nexus, Rotterdamseweg 20, Krimpen aan den IJssel. aanmelden bij Riet: 06 48898564.

Inloop: 19.30. Entree: 6.00 incl koffie/thee

Foto header; zwarte stern door Max Ossevoort

Start nieuwe ‘bruisavonden’ Buurtgroen: ‘Mensen inspireren en aanzetten tot actie’

Het vorig jaar gestarte burgerinitiatief ‘Buurtgroen Krimpenerwaard’ is zeker geen stille dood gestorven. Deze maand start een nieuwe reeks bruisavonden en activiteiten. “We zijn gedreven en woest enthousiast”, laten initiatiefnemers Loes Ambrosius en Loes Verton weten.

Met Buurtgroen willen de beide dames bewoners motiveren om, waar het kan, openbaar groen te verfraaien en te onderhouden. “Iedereen denkt dat de gemeente dit moet doen, de gemeente niets doet en dat de mensen vervolgens niets mogen doen”, licht Ambrosius toe. “Dat is dus niet waar, de tijden zijn gekeerd. Wij helpen om bruggen te bouwen tussen bewoners en de gemeente. Dit opent deuren zodat mensen aan de slag kunnen en hulp ontvangen vanuit de gemeente.”

Gezamenlijke tuin

Een recent voorbeeld geeft ze van een saai grasveld achter een flat in Schoonhoven-Oost. “De bewoners hebben de stoute schoenen aangetrokken en contact opgenomen met de gemeente. Ze hebben het voor elkaar gekregen dat dit stuk grond nu als gezamenlijke tuin gebruikt mag worden. Op de eerstvolgende bruisavond vertellen ze over dit bereikte succes.” Beide vrouwen vullen elkaar snel aan als het gaat om ideeën en initiatieven. “We willen bijvoorbeeld in de Krimpenerwaard de ‘tegeltaxi’ introduceren”, geeft Verton aan. “Wie zijn tuin groener maakt, kan gebruikmaken van deze hulpdienst voor het afvoeren van de overtollige tegels.”

Samenwerking

Samen sta je sterker. Daarom wordt samenwerking met andere organisaties niet geschuwd. “Groenpartijen, zoals bijvoorbeeld Prachtlint, daar willen we graag contact mee leggen om samen plannen te realiseren”, zegt Verton. “We bestaan nu een jaar, maar beseffen dat dit een initiatief is van een lange adem. Leuk dat het leeft en er belangstelling voor is om mee te doen.” Ambrosius knikt instemmend: “De mensen inspireren en aanzetten tot actie, dat is wat we willen bereiken. Hoe treurig zijn sommige wijken met bijna alleen maar beton. Met een piepklein beetje inzet bereik je al heel veel.” 

Woensdag 25 september is de volgende bruisavond in de bibliotheek in Lekkerkerk, Talmastraat 1. Aanvang 19.30 uur, inloop vanaf 19.00 uur. Gedeeld worden de eerste successen, er is aandacht voor de stimuleringsregeling vergroening en er is een demonstratie wilgentenen vlechten. Denkers en doeners met een groen hart zijn van harte uitgenodigd.

Bron: https://www.hetkontakt.nl/krimpenerwaard/nieuws

Laatste nieuwsbrief wintervogeltelling

Hierbij de laatste nieuwsbrief van Hans Kouwenberg, over de telling van april 2024.

De komende telling is 14 of 15 september 2024. Hans zal vanaf nu niet meer elke maand een herinnering sturen om het komend weekend te gaan tellen. Schoolagenda’s die perfect zijn voor ons seizoen liggen nog in de winkels, een jaaragenda voor 2025 is al gesignaliseerd.

De vrijwilligersbijeenkomst op 7 september voor alle actieve leden is dit jaar op de Schaapjeszijde, graag opgeven via de link in de nieuwsbrief of via onze site.

We hoop dat we allemaal de komende jaren nog veel en bijzondere wintervogels gaan zien en tellen.

Foto header; Erik Kleyheeg

Handleiding Natuurvriendelijk Isoleren: zo houd je rekening met kwetsbare dieren

Wil je jouw huis isoleren en verduurzamen om energiekosten te besparen? Dan is het belangrijk om rekening te houden met de beschermde diersoorten die bij jou hun thuis hebben gevonden. Vaak zitten ze nét op plekken waar jij aan de slag wilt. Maar hoe kun je jouw woning verduurzamen en tegelijkertijd goed zorgen voor deze kwetsbare medebewoners? De handleiding ‘Natuurvriendelijk Isoleren’ geeft antwoord op die vraag.

In de handleiding lees je waar je allemaal rekening mee moet houden, zodat je jouw huis natuurvriendelijk kunt isoleren. We geven een beeld van de huidige problemen en de wet- en regelgeving. Daarnaast zetten we overzichtelijk op een rij wat je kunt doen om de leefomgeving de kwetsbare diersoorten gierzwaluw, huismus en vleermuis te beschermen.

Zorg dat kwetsbare diersoorten niet dakloos worden

Het isoleren van je huis brengt risico’s met zich mee voor de gierzwaluw, huismus en vleermuis. Vooral bij het isoleren vanaf de buitenkant, zoals spouwmuren of daken. Want dat zijn juist de plekken waar ze nestjes maken. Ze sneuvelen tijdens de verbouwing of raken dakloos. Doordat veel gebouwen niet meer toegankelijk voor ze zijn, worden deze diersoorten steeds zeldzamer. Daarom hebben ze nú bescherming nodig. In de handleiding vind je per diersoort concrete tips hoe je jouw huis natuurvrij maakt en wat de morgelijkheden zijn voor alternatieve woon- en broedplaatsen.

Regelgeving

Om de kwetsbare diersoorten in Nederland te beschermen, bestaat de Omgevingswet. Volgens deze Omgevingswet is het verboden om verblijfplaatsen van de zwaluw, de huismus of de vleermuis te beschadigen en te vernielen. Bij het isoleren van spouwmuren of daken ben je dus wettelijk verplicht rekening te houden met de aanwezigheid van deze soorten. Als uit onderzoek blijkt dat beschermde dierensoorten aanwezig zijn, heb je een omgevingsvergunning voor flora- of fauna-activiteiten nodig. Huiseigenaren kunnen dit zelf regelen, maar dat is prijzig en tijdrovend. In principe is het de bedoeling dat elke gemeente gaat zorgen voor de benodigde omgevingsvergunning. Maar het opstellen hiervan kan nog wel een paar jaar duren. Daarom hebben verschillende overheidsinstanties onder aansturing van het Ministerie van Binnenlandse Zaken per mei 2024 afspraken gemaakt voor een Landelijke aanpak Natuurvriendelijk Isoleren. Woningeigenaren kunnen op die manier toch aan de slag. Belangrijk is wel dat ze hun woning laten isoleren door een isolatiebedrijf dat natuurvriendelijk werkt.

Download de handleiding;

Bron: https://www.natuurenmilieufederaties.nl/nieuws/handleiding-natuurvriendelijk-isoleren-zo-houd-je-rekening-met-kwetsbare-dieren/

Meer kruidenrijk grasland: kansen voor het veenweidegebied

Meer extensief beheerd kruidenrijk grasland: dat kan een sleutel zijn voor herstel van biodiversiteit in het veenweidegebied. In de regio Alblasserwaard-Vijfheerenlanden liggen er kansen om het areaal aan kruidenrijk grasland te vergroten. Dat is een van de conclusies van een meerjarig en veelzijdig onderzoek in dit veenweidegebied door de Wageningen Universiteit.

Extensief beheerd kruidenrijk grasland heeft een grote diversiteit aan inheemse planten, en is een belangrijk leefgebied voor onder andere insecten en vogels. Maar het wordt steeds zeldzamer. In het veenweidegebied zijn veel percelen ingericht op productie van gras met een hoge voedingswaarde, met het oog op een hoge melkproductie. “Het bestaande kruidenrijke grasland valt meestal onder agrarisch natuur- en landschapsbeheer, hoort bij biologische bedrijven of ligt in natuurgebieden,” vertelt Judith Westerink, onderzoeker landscape governance bij Wageningen University & Research.

Op verzoek van de Groene Cirkel Kaas en Bodemdaling onderzochten Wageningse experts in samenwerking met het collectief Alblasserwaard/Vijfheerenlanden wat extensief kruidenrijk grasland kan betekenen voor een toekomstbestendige melkveehouderij in het veenweidegebied.

Lees hier het bericht verder.

Hier kunt u het gehele rapport downloaden;

Europa: Nederland moet weidevogels beter beschermen

Nederland is als EU-lidstaat op grond van de Vogelrichtlijn verplicht om weidevogels en hun leefgebieden te beschermen, maar komt zijn internationale verplichtingen niet na. Dat is de conclusie van de Europese Commissie, die op basis hiervan heeft besloten een inbreukprocedure − een juridische procedure vanwege het vermeend niet naleven van Europese wetgeving − te starten tegen de Nederlandse overheid. Een krachtig signaal, aldus Vogelbescherming, dat al jaren roept om actie voor de steeds verder afnemende aantallen weidevogels. “Er moet nu echt wat gebeuren voordat we onze weidevogels voorgoed verliezen”, aldus Karsten Schipperheijn, directeur van Vogelbescherming Nederland.

Hier kunt u het bericht van Vogelbescherming Nederland verder lezen.

Foto header: grutto door Dirk-Jan Saaltink